Σεισμός στον Ελληνισμό: Σφοδρές Αντιδράσεις για την Απόφαση Πλεύρη να Παραδώσει τον Πόντιο Γιαϊλαλί στην Τουρκία

«Ιερή Αγανάκτηση» και Ανοιχτή Επιστολή Φωτιάδη: «Παραδίδετε Έναν Αγωνιστή στον Δήμιό Του»

Κύμα οργής και αγανάκτησης σαρώνει τον Ποντιακό Ελληνισμό και ολόκληρη την ελληνική κοινωνία μετά την απόφαση του Υπουργού Θάνου Πλεύρη να προχωρήσει στην έκδοση του Πόντιου ακτιβιστή Γιαϊλαλί στην Τουρκία — μια απόφαση που ποντιακές οργανώσεις χαρακτηρίζουν ως «προδοσία», ακαδημαϊκοί ως «ιστορική ντροπή» και χιλιάδες πολίτες ως «παράδοση ενός αγωνιστή στα χέρια του δημίου του».

Η υπόθεση που συγκλονίζει

Η απόφαση του Υπουργού Θάνου Πλεύρη να εγκρίνει την έκδοση του Πόντιου Γιαϊλαλί στην Τουρκία αποτελεί μια υπόθεση που ξεπερνά κατά πολύ τα στενά νομικά πλαίσια μιας δικαστικής διαδικασίας. Αγγίζει τον πυρήνα της ελληνικής ταυτότητας, τη σχέση με τον Ποντιακό Ελληνισμό, τη μνήμη της Γενοκτονίας και τη στάση της Ελλάδας απέναντι στην Τουρκία.

Ο Γιαϊλαλί, Πόντιος στην καταγωγή, θεωρείται από τις ποντιακές οργανώσεις αγωνιστής που υπερασπίστηκε τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας και τη μνήμη του Ποντιακού Ελληνισμού — δραστηριότητες που στη σημερινή Τουρκία αντιμετωπίζονται με δίωξη, φυλάκιση και καταπίεση.

Η παράδοσή του στο τουρκικό κράτος εκλαμβάνεται ως ηθική και ιστορική αυτοχειρία — η Ελλάδα να παραδίδει στον διώκτη έναν από τα παιδιά ενός λαού που υπέστη Γενοκτονία από αυτόν ακριβώς τον διώκτη.

Η ανοιχτή επιστολή του Καθηγητή Φωτιάδη

Ο Καθηγητής Ιστορίας Κωνσταντίνος Φωτιάδης — ένας από τους κορυφαίους μελετητές της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και ακούραστος υπερασπιστής της ιστορικής μνήμης — απάντησε στην απόφαση Πλεύρη με μια συγκλονιστική ανοιχτή επιστολή που αποτελεί ταυτόχρονα κατηγορητήριο, ιστορικό μάθημα και κραυγή αγωνίας.

Τα βασικά σημεία της επιστολής

Ο Καθηγητής Φωτιάδης, με τη βαρύτητα που του δίνει η δεκαετίες ακαδημαϊκής έρευνας και η βαθιά γνώση της ποντιακής ιστορίας, θέτει ερωτήματα που δεν μπορούν να αγνοηθούν:

Ιστορική μνήμη: Πώς μπορεί η Ελλάδα — η χώρα που αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου (19 Μαΐου 1919) — να παραδίδει έναν Πόντιο στο ίδιο κράτος που διέπραξε τη Γενοκτονία; Η πράξη αυτή αποτελεί άρνηση της ίδιας της ιστορικής αναγνώρισης.

Ηθική υποχρέωση: Η Ελλάδα έχει ιερή υποχρέωση να προστατεύει τους απογόνους των θυμάτων της Γενοκτονίας — όχι να τους παραδίδει στους απογόνους των δημίων τους.

Πολιτικό μήνυμα: Η έκδοση στέλνει ένα καταστροφικό μήνυμα σε ολόκληρη τη διασπορά: ότι η Ελλάδα δεν μπορεί — ή δεν θέλει — να προστατεύσει τους δικούς της ανθρώπους.

Δικαιϊκά ερωτήματα: Μπορεί να υπάρξει δίκαιη δίκη για έναν Πόντιο ακτιβιστή στη σημερινή Τουρκία του Erdogan, όπου η δικαιοσύνη λειτουργεί ως εργαλείο πολιτικής καταστολής;

Η «Ιερή Αγανάκτηση» της Ένωσης Ποντίων Πιερίας

Η Ένωση Ποντίων Πιερίας εξέδωσε ανακοίνωση-φωτιά, χρησιμοποιώντας τον όρο «ιερή αγανάκτηση» — μια φράση που δεν αφήνει αμφιβολία για τη βαρύτητα που αποδίδει ο Ποντιακός Ελληνισμός σε αυτή την υπόθεση:

Τα κεντρικά σημεία της ανακοίνωσης

• Χαρακτηρισμός της απόφασης ως «παράδοση ενός αγωνιστή» στα χέρια ενός κράτους-δολοφόνου.
• Καταγγελία ότι η κυβέρνηση θυσιάζει Έλληνες στον βωμό των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
• Υπενθύμιση ότι η Τουρκία δεν έχει αναγνωρίσει ποτέ τη Γενοκτονία και συνεχίζει να καταδιώκει όσους μιλούν γι’ αυτήν.
• Κάλεσμα σε πανελλήνια κινητοποίηση για την ανατροπή της απόφασης.
• Δήλωση ότι ο Ποντιακός Ελληνισμός δεν θα σιωπήσει μπροστά σε αυτή την αδικία.

Γιατί η Τουρκία ζητά την έκδοσή του

Η αίτηση έκδοσης της Τουρκίας εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο καταστολής κάθε φωνής που αμφισβητεί το τουρκικό αφήγημα:

Η τουρκική πολιτική καταπίεσης

• Άρθρο 301: Ο διαβόητος νόμος που ποινικοποιεί την «προσβολή της τουρκικότητας» — χρησιμοποιείται συστηματικά κατά όσων αναφέρονται στη Γενοκτονία.
• Αντιτρομοκρατική νομοθεσία: Χρησιμοποιείται ως catch-all εργαλείο για τη δίωξη ακτιβιστών, δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών και μειονοτικών εκπροσώπων.
• Καταπίεση μειονοτήτων: Οι εναπομείναντες Έλληνες, Αρμένιοι και Ασσύριοι στην Τουρκία αντιμετωπίζουν συστηματική καταπίεση και περιθωριοποίηση.
• Εργαλειοποίηση Interpol: Η Τουρκία χρησιμοποιεί κόκκινες ειδοποιήσεις της Interpol ως εργαλείο δίωξης πολιτικών αντιφρονούντων — πρακτική που έχει καταγγελθεί επανειλημμένα από διεθνείς οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το μήνυμα προς τη διασπορά

Η αίτηση έκδοσης δεν αφορά μόνο τον Γιαϊλαλί ως πρόσωπο — αποτελεί ένα μήνυμα προς κάθε Πόντιο, κάθε Αρμένιο, κάθε Κούρδο στη διασπορά: «Όπου κι αν πάτε, θα σας βρούμε». Η παραδοχή αυτού του αιτήματος από ευρωπαϊκό κράτος — και μάλιστα από την Ελλάδα — θα αποτελούσε επικίνδυνο προηγούμενο.

Η ευθύνη Πλεύρη

Η απόφαση φέρει την προσωπική σφραγίδα του Υπουργού Θάνου Πλεύρη, ο οποίος βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο σφοδρής κριτικής:

Τα ερωτήματα που πρέπει να απαντήσει

1. Γνωρίζει τι σημαίνει για τον Ποντιακό Ελληνισμό η παράδοση ενός Πόντιου στην Τουρκία;
2. Αξιολόγησε τον κίνδυνο που διατρέχει ο Γιαϊλαλί αν παραδοθεί — σε μια χώρα που κατατάσσεται στις χειρότερες παγκοσμίως σε σεβασμό ανθρωπίνων δικαιωμάτων;
3. Υπήρξαν πιέσεις από τουρκική ή άλλη πλευρά για την έγκριση της έκδοσης;
4. Ποιο πολιτικό αντάλλαγμα — αν υπάρχει — δόθηκε ή αναμένεται σε αντάλλαγμα;
5. Πώς συμβιβάζεται αυτή η απόφαση με τις επίσημες δεσμεύσεις της Ελλάδας για τιμή στη μνήμη της Γενοκτονίας;
6. Θα κοιτούσε στα μάτια τους απογόνους των θυμάτων της Γενοκτονίας και θα τους εξηγούσε γιατί παρέδωσε έναν δικό τους στον τουρκικό μηχανισμό;

Η ιστορική βαρύτητα: Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου

Για να κατανοηθεί πλήρως η οργή, είναι απαραίτητη μια σύντομη υπενθύμιση αυτού που υπέστη ο Ποντιακός Ελληνισμός:

Τα γεγονότα

• Μεταξύ 1914 και 1923, το τουρκικό κράτος προέβη στη συστηματική εξόντωση του ελληνικού πληθυσμού του Πόντου.
• 353.000 Έλληνες Πόντιοι εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους μέσω σφαγών, πορειών θανάτου, εξαναγκαστικής εργασίας, λιμοκτονίας και εκτοπίσεων.
• Ολόκληρες πόλεις και χωριά ερημώθηκαν — ένας πολιτισμός χιλιετιών σβήστηκε από τον χάρτη.
• Μαζί με τη Γενοκτονία των Αρμενίων και των Ασσυρίων, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στον 20ό αιώνα.
• Η Τουρκία αρνείται μέχρι σήμερα να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία.

Η 19η Μαΐου

Η 19η Μαΐου — Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου — αποτελεί ημέρα πένθους αλλά και υπενθύμισης ότι η δικαιοσύνη δεν έχει αποδοθεί ακόμα. Η παράδοση ενός Πόντιου ακτιβιστή στην Τουρκία, στο πλαίσιο αυτής της ιστορικής πραγματικότητας, αποτελεί πράξη αντίθετη σε κάθε έννοια ιστορικής μνήμης και εθνικής αξιοπρέπειας.

Οι πολιτικές αντιδράσεις

Η υπόθεση έχει ξεπεράσει τα κομματικά σύνορα, προκαλώντας αντιδράσεις από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα:

• Βουλευτές ποντιακής καταγωγής — ανεξαρτήτως κόμματος — εκφράζουν οργή και απαιτούν ανατροπή της απόφασης.
• Αντιπολίτευση: Κατηγορεί την κυβέρνηση ότι υποτάσσεται στις τουρκικές απαιτήσεις.
• Ποντιακές οργανώσεις σε Ελλάδα και διασπορά κινητοποιούνται μαζικά.
• Ακαδημαϊκή κοινότητα: Ιστορικοί, νομικοί και πολιτικοί επιστήμονες εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες.
• Εκκλησία: Κληρικοί ποντιακής καταγωγής εκφράζουν τη βαθιά τους θλίψη.
• Κοινωνικά δίκτυα: Τα hashtags σχετικά με την υπόθεση γίνονται viral, με χιλιάδες πολίτες να εκφράζουν την αντίθεσή τους.

Τα κρίσιμα ερωτήματα

Η υπόθεση Γιαϊλαλί θέτει ερωτήματα που ξεπερνούν κατά πολύ το πρόσωπό του:

1. Μπορεί η Ελλάδα να παραδίδει ανθρώπους σε χώρα που δεν σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα;
2. Τι σημαίνει η αναγνώριση της Γενοκτονίας αν δεν συνοδεύεται από πράξεις προστασίας;
3. Πού βρίσκεται η κόκκινη γραμμή στις ελληνοτουρκικές σχέσεις;
4. Ποιος λογοδοτεί για αποφάσεις που θίγουν τη μνήμη ενός ολόκληρου λαού;
5. Τι μήνυμα στέλνει η Ελλάδα στον Ποντιακό Ελληνισμό — και στον Ελληνισμό γενικότερα;
6. Θα ανατραπεί η απόφαση ή θα μείνει ως στίγμα στην ιστορία;

Η απόφαση παράδοσης του Γιαϊλαλί στην Τουρκία δεν αποτελεί απλώς μια νομική πράξη — αποτελεί ηθική κατάρρευση. Διότι όταν η Ελλάδα παραδίδει έναν Πόντιο στην Τουρκία, δεν παραδίδει ένα πρόσωπο — παραδίδει ένα κομμάτι της ίδιας της ψυχής της. Παραδίδει τη μνήμη 353.000 νεκρών. Παραδίδει την υπόσχεση που έδωσε στα θύματα ότι δεν θα τα ξεχάσει. Και παραδίδει το δικαίωμά της να μιλά για δικαιοσύνη, για ιστορία, για αξιοπρέπεια. Αν αυτή η απόφαση δεν ανατραπεί, θα μείνει ως μια από τις πιο μαύρες σελίδες στη σύγχρονη ελληνική ιστορία — τη στιγμή που η Ελλάδα γύρισε την πλάτη στα ίδια της τα παιδιά.

Πηγή