Σοκ και δέος στο Hormuz: Το παιχνίδι του Donald Trump ξεσκεπάζει τους «συμμάχους» της Ευρώπης
Το σχέδιο αποκλεισμού και η στρατηγική του Trump
Η στρατηγική του Donald Trump για να πιέσει το Ιράν φαίνεται να βασίζεται σε ένα ξεκάθαρο δόγμα: τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών εξαγωγών μέσω των Στενών του Hormuz.
Όπως υποστηρίζεται, η τακτική αυτή είχε ήδη προταθεί ως ο ταχύτερος τρόπος για τον τερματισμό της σύγκρουσης, με την παρεμπόδιση ή κατάσχεση δεξαμενόπλοιων που αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια.
Δύο εβδομάδες μετά τη διατύπωση αυτής της πρότασης, η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να την εφαρμόζει στην πράξη.
Προς το παρόν, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν κατάσχουν πλοία, αλλά τα αναγκάζουν να επιστρέψουν, στέλνοντας σαφές μήνυμα οικονομικής πίεσης προς την Τεχεράνη.
Η «ευάλωτη» οικονομία του Ιράν
Σύμφωνα με την ανάλυση, η αποτελεσματικότητα του αποκλεισμού οφείλεται στο γεγονός ότι η ιρανική οικονομία εξαρτάται σχεδόν απόλυτα από τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω του Hormuz.
Χωρίς τη συνεχή ροή δεξαμενόπλοιων, εκτιμάται ότι η οικονομία της χώρας θα μπορούσε να καταρρεύσει μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Η απώλεια εσόδων περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα της Τεχεράνης να χρηματοδοτεί στρατιωτικές επιχειρήσεις, να προμηθεύεται οπλικά συστήματα ή ακόμη και να ελέγχει την εσωτερική κοινωνική ένταση.
Ο γεωπολιτικός στόχος πίσω από την κρίση
Το βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με το άρθρο, δεν είναι η επιλογή «στρατοπέδου» μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, αλλά οι επιπτώσεις για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την παγκόσμια οικονομία.
Το Στενό του Hormuz αποτελεί κομβικό σημείο, από το οποίο διέρχεται περίπου το 25% των παγκόσμιων ενεργειακών εξαγωγών.
Μια παρατεταμένη διακοπή θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στις αγορές και να οδηγήσει σε στασιμοπληθωρισμό σε διεθνές επίπεδο.
Για αυτόν τον λόγο, προτεραιότητα θεωρείται η ταχεία λήξη της σύγκρουσης χωρίς να παραμείνει ο έλεγχος του περάσματος στο Ιράν.
Οι ισχυρισμοί περί «παραπληροφόρησης»
Στο κείμενο απορρίπτονται σειρά ισχυρισμών που κυκλοφορούν, όπως ότι οι ΗΠΑ έχουν αποκλείσει πλήρως το Στενό.
Αντίθετα, υποστηρίζεται ότι στοχεύονται μόνο πλοία που συνδέονται με ιρανικά λιμάνια, ενώ η υπόλοιπη ναυσιπλοΐα συνεχίζεται κανονικά.
Αντίστοιχα, αμφισβητείται η άποψη ότι η Κίνα ή άλλες δυνάμεις μπορούν να «σπάσουν» τον αποκλεισμό, καθώς –όπως σημειώνεται– δεν διαθέτουν τη ναυτική ισχύ για άμεση αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ.
Οικονομική ασφυξία και χρονικά περιθώρια
Η Τεχεράνη φέρεται να χάνει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ημερησίως λόγω της αδυναμίας εξαγωγών, ενώ ήδη καταγράφονται μεγάλες ζημιές στις υποδομές.
Παράλληλα, η συσσώρευση πετρελαίου χωρίς δυνατότητα αποθήκευσης ενδέχεται να οδηγήσει ακόμη και σε διακοπή της παραγωγής, επιδεινώνοντας περαιτέρω την κρίση.
Υπό αυτές τις συνθήκες, εκτιμάται ότι το Ιράν ενδέχεται να οδηγηθεί σε διαπραγματεύσεις μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Η αντίδραση της Ευρώπης και η κρίση συμμαχιών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αντιδράσεις ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες εμφανίζονται επικριτικές απέναντι στον αποκλεισμό και εξετάζουν ακόμη και τρόπους παράκαμψής του.
Η στάση αυτή ερμηνεύεται ως ένδειξη βαθύτερων ρωγμών στις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης.
Κατά την ίδια προσέγγιση, η κρίση αναδεικνύει ότι ορισμένες χώρες που θεωρούνταν σύμμαχοι ενδέχεται να λειτουργούν με διαφορετικές στρατηγικές επιδιώξεις.
Ένας πόλεμος που αποκαλύπτει ισορροπίες
Συνολικά, η κατάσταση γύρω από τον αποκλεισμό του Hormuz παρουσιάζεται ως μια κρίσιμη γεωπολιτική καμπή.
Πέρα από τη σύγκρουση με το Ιράν, αναδεικνύει βαθύτερες αντιθέσεις στο διεθνές σύστημα και θέτει υπό αμφισβήτηση τις υπάρχουσες συμμαχίες.
Ανεξάρτητα από την έκβαση του πολέμου, το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι οι ισορροπίες αλλάζουν και οι πραγματικές γραμμές αντιπαράθεσης γίνονται πλέον πιο ορατές.
