Το απαντητικό έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς το Αγροτικό Κόμμα Ελλάδος, ήρθε να κάνει αυτό που απέφευγε συστηματικά η κυβέρνηση: να βάλει τα πράγματα στη θέση τους. Και η θέση τους είναι απολύτως εκτεθειμένη. Η επιλογή της μαζικής θανάτωσης πάνω από 500.000 αιγοπροβάτων δεν προέκυψε από ευρωπαϊκή επιβολή, αλλά από πολιτική απόφαση, ντυμένη εκ των υστέρων με το μανδύα της αναγκαιότητας.
Η επίκληση της Ευρώπης ως άλλοθι κατέρρευσε. Η ίδια η Επιτροπή καταγράφει ότι ο εμβολιασμός όχι μόνο ήταν επιτρεπτός, αλλά είχε προταθεί επανειλημμένα ως κρίσιμο εργαλείο περιορισμού της νόσου. Από το φθινόπωρο του 2024 μέχρι και το 2025, οι συστάσεις ήταν σαφείς, τεκμηριωμένες και επίσημες. Η απάντηση από την ελληνική πλευρά ήταν η γνωστή: σιωπή, αδράνεια και, τελικά, σφαγή.
Η DG SANTE δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Αναγνωρίζει ότι τα μέτρα που εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα αποδείχθηκαν ανεπαρκή και μάλιστα υπονοεί κακή εφαρμογή στο πεδίο. Δηλώνει έτοιμη να στηρίξει τον εμβολιασμό με τεχνική βοήθεια, εμβόλια από την ευρωπαϊκή τράπεζα και χρηματοδότηση. Και, για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις, ξεκαθαρίζει ότι η απόφαση ανήκε αποκλειστικά στις ελληνικές αρχές.
Με απλά λόγια, η επιλογή ήταν πολιτική. Και το αποτέλεσμα μετριέται σε κατεστραμμένες εκτροφές, οικονομική εξόντωση κτηνοτρόφων και έναν αγρο-κτηνοτροφικό τομέα που συρρικνώνεται βίαια. Η επίκληση των κανονισμών δεν αντέχει ούτε στοιχειώδη έλεγχο, αφού το ίδιο το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει τον εμβολιασμό όταν τα υποχρεωτικά μέτρα αποτυγχάνουν. Ακριβώς αυτό συνέβη.
Το αφήγημα της «μονόδρομης θανάτωσης» αποδείχθηκε βολικό, όχι αληθινό. Και όσο τα επίσημα έγγραφα συσσωρεύονται, τόσο γίνεται φανερό ότι η καταστροφή παρουσιάστηκε ως διαχείριση κρίσης. Η πραγματικότητα είναι πιο πεζή και πιο κυνική: υπήρχε εναλλακτική, υπήρχε στήριξη, υπήρχε χρόνος. Επιλέχθηκε κάτι άλλο.
Η ευθύνη πλέον δεν κρύβεται πίσω από ευρωπαϊκές σφραγίδες. Το έγγραφο υπάρχει, οι συστάσεις καταγράφηκαν και η απόφαση έχει ονοματεπώνυμο. Ό,τι ακολούθησε δεν ήταν αναπόφευκτο, αλλά Μητσοτακική επιλογή για την οποία οφείλει να απολογηθεί.
Το κείμενο της απάντησης από την DG SANTE στα Ελληνικά
Αξιότιμε κύριε Τσιομπανίδη,
Σας ευχαριστούμε για την επιστολή σας με ημερομηνία 21 Ιουλίου 2025.
Ο έλεγχος της ευλογιάς των αιγοπροβάτων (SGP) ρυθμίζεται από ένα ολοκληρωμένο κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 («Νόμος για την Υγεία των Ζώων»), του Κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2020/687(1), του Κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2020/689 (2), και λαμβάνοντας υπόψη τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/625 για τους επίσημους ελέγχους (3).
Η SGP ταξινομείται ως ασθένεια Κατηγορίας Α που κανονικά δεν εμφανίζεται στην Ένωση και για την οποία πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα εξάλειψης μόλις εντοπιστούν, όπως η θανάτωση και η απόρριψη όλων των ευπαθών ζώων στις πληγείσες εγκαταστάσεις (εξάλειψη) και η δημιουργία απαγορευμένων ζωνών γύρω από αυτές, με περιορισμούς μετακίνησης ζώων και ζωικών προϊόντων.
Επιπλέον, ο εμβολιασμός κατά του SGP είναι δυνατός ως συμπληρωματικό μέτρο στα άλλα αναφερθέντα υποχρεωτικά μέτρα ελέγχου (εξάλειψη, απολυμάνσεις, περιορισμένες ζώνες κ.λπ.), σε περιπτώσεις όπου αυτά τα άλλα μέτρα κρίνονται ανεπαρκή για τον έλεγχο της νόσου, σύμφωνα με τον Κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2023/361 (4).
Συμμεριζόμαστε πλήρως τις ανησυχίες σας σχετικά με την εξάπλωση του SGP στην Ελλάδα τον τελευταίο χρόνο και την αναποτελεσματικότητα των τρεχόντων μέτρων ελέγχου του SGP (που θα μπορούσε να οφείλεται σε κακή εφαρμογή στο πεδίο).
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων συνέστησε να εξεταστεί το ενδεχόμενο εμβολιασμού κατά του ΣΣΑ στην Ελλάδα (επιπλέον των παραπάνω υποχρεωτικών μέτρων) ήδη από τον Νοέμβριο του 2024 και τον Σεπτέμβριο του 2025. Επιπλέον, εμπειρογνώμονες της Ομάδας Κτηνιατρικής Έκτακτης Ανάγκης τον Μάιο του 2025 συνέστησαν τον εμβολιασμό κατά της νόσου, καθώς ο εμβολιασμός περιορίζει την εξάπλωση του ΣΣΑ και ελαχιστοποιεί τον αριθμό νέων κρουσμάτων και τον αριθμό των ζώων που πρέπει να θανατωθούν σε πληγείσες εγκαταστάσεις.
Σε περίπτωση που η Ελλάδα αποφασίσει να εφαρμόσει τον εμβολιασμό κατά του ΣΣΑ, η Επιτροπή είναι έτοιμη να στηρίξει με τεχνική βοήθεια και παροχή εμβολίων από την τράπεζα εμβολίων του ΣΣΑ της ΕΕ ή να παράσχει οικονομική στήριξη για ορισμένα επιλέξιμα έξοδα, όπως η αγορά εμβολίων και το κόστος εμβολιασμού.
Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τον Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2023/361, η απόφαση για την εφαρμογή του εμβολιασμού βαρύνει τις αρμόδιες αρχές του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους.
Να είστε βέβαιοι για τη δέσμευσή μας να συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά την εξέλιξη του ΣΣΑ και να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε τα κράτη μέλη στον έλεγχο και την εξάλειψη των ζωικών ασθενειών.
Χρησιμοποιούμε cookies για να κάνουμε την εμπειρία σας να επισκέπτεστε τον ιστότοπό μας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Εκφράζοντας τη συγκατάθεσή σας, αποδέχεστε τη χρήση τους σύμφωνα με την πολιτική μας για τα cookie.
Εμείς και οι συνεργάτες μας αποθηκεύουμε ή/και έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες σε μια συσκευή, όπως cookies και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως μοναδικά αναγνωριστικά και τυπικές πληροφορίες που αποστέλλονται από μια συσκευή για εξατομικευμένες διαφημίσεις και περιεχόμενο, μέτρηση διαφημίσεων και περιεχομένου, καθώς και απόψεις του κοινού για την ανάπτυξη και βελτίωση προϊόντων.
Με την άδειά σας, εμείς και οι συνεργάτες μας ενδέχεται να χρησιμοποιήσουμε ακριβή δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας και ταυτοποίησης μέσω σάρωσης συσκευών. Μπορείτε να κάνετε κλικ για να συναινέσετε στην επεξεργασία από εμάς και τους συνεργάτες μας όπως περιγράφεται παραπάνω.
Εναλλακτικά, μπορείτε να αποκτήσετε πρόσβαση σε πιο λεπτομερείς πληροφορίες και να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας πριν συναινέσετε ή να αρνηθείτε να συναινέσετε.
Λάβετε υπόψη ότι κάποια επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων ενδέχεται να μην απαιτεί τη συγκατάθεσή σας, αλλά έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε αυτήν την επεξεργασία.
Οι προτιμήσεις σας θα ισχύουν μόνο για αυτόν τον ιστότοπο. Μπορείτε πάντα να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας επιστρέφοντας σε αυτόν τον ιστότοπο ή επισκεπτόμενοι την πολιτική απορρήτου μας.
Εξασφάλιση ασφάλειας, πρόληψη απάτης και εντοπισμός σφαλμάτων
Τα δεδομένα σας ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση και πρόληψη παράνομης δραστηριότητας, καθώς και για τη διασφάλιση της ορθής και ασφαλούς λειτουργίας των συστημάτων και των διαδικασιών.
Νομική Περιγραφή
Για να εξασφαλίζουν την ασφάλεια, να προλαμβάνουν τις απάτες και να εντοπίζουν σφάλματα, οι προμηθευτές μπορούν: Να διασφαλίζουν ότι τα δεδομένα διαβιβάζονται με ασφάλεια . Να εντοπίζουν και να αποτρέπουν κακόβουλες, δόλιες, μη έγκυρες και παράνομες δραστηριότητες. Να φροντίζουν για τη σωστή και αποτελεσματική λειτουργία των συστημάτων και των διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης και ενίσχυσης της απόδοσης των συστημάτων και των διαδικασιών που χρησιμοποιούνται για επιτρεπόμενους σκοπούς Οι προμηθευτές δεν μπορούν: Να διεξάγουν για αυτόν τον σκοπό άλλες εργασίες επεξεργασίας δεδομένων που επιτρέπονται για διαφορετικό σκοπό. Σημείωση: Τα δεδομένα που συλλέγονται και χρησιμοποιούνται για την ασφάλεια, την πρόληψη της απάτης και τον εντοπισμό και αφαίρεση σφαλμάτων από τον υπολογιστή ενδέχεται να περιλαμβάνουν χαρακτηριστικά συσκευής που αποστέλλονται αυτόματα για αναγνώριση, ακριβή δεδομένα γεωγραφικής κατανομής και δεδομένα που λαμβάνονται με ενεργή σάρωση χαρακτηριστικών συσκευής για αναγνώριση χωρίς ξεχωριστή αποκάλυψη ή /opt in.
Επιλογή εξατομικευμένου περιεχομένου
Η συσκευή σας μπορεί να λαμβάνει και να στέλνει δεδομένα που σας επιτρέπουν να βλέπετε και να αλληλεπιδράτε με διαφημίσεις και περιεχόμενο.
Νομική Περιγραφή
Για να εμφανίζουν πληροφορίες και να ανταποκρίνονται σε τεχνικά αιτήματα, οι προμηθευτές μπορούν: Να χρησιμοποιούν τη διεύθυνση IP ενός χρήστη για να εμφανίσουν μια διαφήμιση μέσω διαδικτύου. Να απαντούν στην αλληλεπίδραση ενός χρήστη με μια διαφήμιση στέλνοντάς τον σε μια σελίδα προορισμού. Να χρησιμοποιούν τη διεύθυνση IP ενός χρήστη για να εμφανίσουν περιεχόμενο μέσω διαδικτύου. Να απαντούν στην αλληλεπίδραση ενός χρήστη με συγκεκριμένο περιεχόμενο στέλνοντάς τον σε μια σελίδα προορισμού. Να χρησιμοποιούν δεδομένα σχετικά με τον τύπο της συσκευής και την ικανότητά της να εμφανίζει διαφημίσεις ή περιεχόμενο (π.χ. για να προβάλουν το κατάλληλο μέγεθος διαφημιστικού κειμένου ή το αρχείο του βίντεο σε μορφή που υποστηρίζεται από τη συσκευή) Οι προμηθευτές δεν μπορούν: Να διεξάγουν για αυτόν τον σκοπό άλλες εργασίες επεξεργασίας δεδομένων που επιτρέπονται για διαφορετικό σκοπό.
Αντιστοιχήστε και ταιριάξτε δεδομένα offline πηγών
Ενδέχεται να συνδυαστούν δεδομένα από μη ηλεκτρονικές πηγές δεδομένων με τη δραστηριότητά σας στο διαδίκτυο προς υποστήριξη ενός ή περισσότερων σκοπών.
Νομική Περιγραφή
Οι προμηθευτές μπορούν: . Να συνδυάζουν δεδομένα που αποκτήθηκαν εκτός σύνδεσης με δεδομένα που συλλέχθηκαν ηλεκτρονικά προς υποστήριξη ενός ή περισσότερων σκοπών ή ειδικών σκοπών
Σύνδεση διαφορετικών συσκευών
Διαφορετικές συσκευές είναι δυνατόν να καθοριστούν ότι ανήκουν σε εσάς ή το νοικοκυριό σας με στη στήριξη ενός ή περισσοτέρων σκοπών
Νομική Περιγραφή
Οι προμηθευτές μπορούν: Να συμπεραίνουν ότι δύο ή περισσότερες συσκευές ανήκουν στον ίδιο χρήστη ή το ίδιο νοικοκυριό. Να πιθανολογούν ότι δύο ή περισσότερες συσκευές ανήκουν στον ίδιο χρήστη ή το ίδιο νοικοκυριό. Να σαρώνουν ενεργά τα χαρακτηριστικά μιας συσκευής για να αναγνωρίζουν την ταυτότητά της με ακρίβεια ή κατά προσέγγιση, σε περίπτωση που οι χρήστες τους έχουν επιτρέψει τη διαδικασία αυτή (Ειδικό χαρακτηριστικό 2)
Λήψη και χρήση χαρακτηριστικών συσκευών που απεστάλησαν αυτόματα για ταυτοποίηση
Η συσκευή σας μπορεί να διακρίνεται από άλλες συσκευές βάσει των πληροφοριών που αποστέλλει αυτόματα, όπως η διεύθυνση IP ή ο τύπος του προγράμματος περιήγησης.
Νομική Περιγραφή
Λήψη και χρήση χαρακτηριστικών συσκευών που απεστάλησαν αυτόματα για ταυτοποίηση. Δημιουργήστε ένα αναγνωριστικό χρησιμοποιώντας δεδομένα που συλλέγονται αυτόματα από μια συσκευή για συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, π.χ. Διεύθυνση IP, συμβολοσειρά χρήστη-παράγοντα. Χρησιμοποιήστε ένα τέτοιο αναγνωριστικό για να επιχειρήσετε να επαναπροσδιορίσετε μια συσκευή. Οι προμηθευτές δεν μπορούν: Να δημιουργήσουν ένα αναγνωριστικό χρησιμοποιώντας τα δεδομένα που συλλέγονται μέσω ενεργής σάρωσης συσκευή για ειδικά χαρακτηριστικά, π.χ. εγκατεστημένη γραμματοσειρά ή οθόνη χωρίς χωριστή επιλογή συμμετοχής των χρηστών για χαρακτηριστικά αναγνώρισης με ενεργή σάρωση συσκευής. Να χρησιμοποιήσουν ένα τέτοιο αναγνωριστικό για να επαναπροσδιορίσετε μια συσκευή.